Geschiedenis van roulette
De geschiedenis van roulette loopt via een natuurkundig experiment dat mislukte, een Parijse speelzaal, twee broers in een Duits kuuroord, en het casino dat één enkel groen vak tot de Europese standaard maakte.
Voor het wiel
- 1654
Pascal en Fermat: het verdelingsprobleem; verwachtingswaarde.
Verwachtingswaarde bij roulette - 1655Een wiel zonder doel
Blaise Pascal bouwt, op zoek naar een perpetuum mobile, een fijn uitgebalanceerd draaiend wiel. De machine mislukt; het wiel blijft over als een vrijwel wrijvingsloos, ogenschijnlijk willekeurig apparaat.
Blaise Pascal: de legende van het roulettewiel - 1657
Huygens publiceert de eerste verhandeling over verwachting.
- 1713
Jakob Bernoulli, Ars Conjectandi: de wet van de grote aantallen.
Convergentie op de lange termijn: de wet van de grote aantallen bij roulette - jaren 1740Roly-poly en E.O.
Engelse speelhuizen draaien wielen met even en oneven vakken. De spellen worden herhaaldelijk verboden, wat varianten naar het vasteland van Europa drijft.
Wie heeft roulette uitgevonden? De oorsprong van roulette - 1754
D’Alembert publiceert de drogreden die later als systeem naar hem werd genoemd.
D’Alembert-strategie bij roulette - 1758
Nieuw-Frankrijk (Quebec) verbiedt dobbelstenen, hoca, faro en “roulette”: een van de vroegste vermeldingen van de naam voor een gokspel.
- jaren 1760
“Martingale” komt als gokjargon in Franse woordenboeken.
Martingale-strategie bij roulette
Het spel
- 1796Parijs, Palais-Royal
De roman La Roulette van Jaques Lablée beschrijft een wiel met twee vakken voor het huis, 0 en 00, in een speelhuis in het Palais-Royal. Dit is de vroegste volledige beschrijving van het moderne spel.
Roulette in de literatuur - jaren 1800
Amerikaanse wielen voegen een adelaarvak toe: drie nummers voor het huis.
Amerikaanse roulette: wiel en regels - 1837
Frankrijk verbiedt casino’s; het spel verhuist naar de Duitse kuuroorden.
- 1841
De gebroeders Blanc krijgen de concessie van Bad Homburg.
François Blanc - 1843Bad Homburg
François en Louis Blanc openen een casino in het Duitse kuuroord en schrappen de dubbele zero. Het wiel met één zero halveert het huisvoordeel en trekt spelers weg bij concurrerende kuuroorden.
Bad Homburg en de kuuroordcasino’s - 1863Monte Carlo
Nu gokken in heel Duitsland verboden is, neemt Blanc het noodlijdende casino in Monaco over. Monte Carlo wordt de maatstaf voor Europese roulette; de enkele zero is er de standaard.
Roulette in Monte Carlo - 1866
Dostoevsky, The Gambler.
Het Roulettenburg van Dostoevsky - 1868
Spoorlijn van Nice naar Monte Carlo.
Casino de Monte-Carlo - 1869
Monaco schaft de inkomstenbelasting af.
- 1872
Pruisen sluit de Duitse casino’s.
Spelers en tests
- jaren 1870
Labouchère maakt het wegstreepsysteem populair in Londen.
Labouchère-strategie bij roulette - ca. 1880Het wiel van Jagger
Joseph Jagger, een textielondernemer uit Yorkshire, laat de wielen in Monte Carlo vastleggen en zet in op de nummers die te vaak vallen. Hij wint een fortuin; het casino verplaatst zijn wielen en vervangt ze daarna.
Joseph Jagger: de roulettestrategie in Monte Carlo - 1891De man die de bank liet springen
Charles Wells speelt in enkele dagen meermaals een tafel door haar fiches heen, wat aanleiding geeft tot het music-hallliedje. Onderzoek vindt geen systeem, alleen geluk en, later, fraude elders.
De man die de bank liet springen - 1900
Pearson publiceert de chikwadraattoets met spingegevens uit Monte Carlo.
Chikwadraattoets - 1907
Frankrijk legaliseert casino’s in kuuroord- en kuststeden opnieuw.
- 1913
26 keer zwart op rij in Monte Carlo.
Gokkersdrogreden - 1931
Nevada legaliseert gokken in casino’s.
Roulettewielen in Las Vegas - jaren 1940
Ulam en von Neumann noemen de Monte Carlo-methode.
- 1953
Fleming, Casino Royale: Bond zet bij roulette op twee dozijnen.
James Bond-strategie bij roulette - 1961
Thorp en Shannon bouwen de eerste draagbare roulettecomputer.
Roulettecomputers - 1965
Dubins en Savage bewijzen dat gedurfd spel optimaal is in subfaire spellen.
- 1969
Thorps overzicht zet uiteen waarom geen enkel inzetsysteem een spel met negatieve verwachting verslaat.
Mythe: een roulettestrategie die altijd wint - 1977–81
De verborgen computers van de Eudaemons in Nevada: onder de arm in 1978, in een schoen in 1981.
De Eudaemons - 1985
Nevada stelt voorspellingsapparaten strafbaar. Bass publiceert The Eudaemonic Pie.
Valsspelen bij roulette
Het moderne spel
- 20e eeuwVan kuuroorden naar schermen
Roulette reist naar Las Vegas, met de dubbele zero in ere hersteld, daarna naar online RNG-tafels in de jaren 90 en naar live gestreamde studiowielen in de jaren 2000.
Europese en Amerikaanse roulette - jaren 1990
De familie García-Pelayo benut wielen met bias bij Madrid; geweerd; de rechters draaien het verbod terug (2004).
Gonzalo García-Pelayo: het roulettesysteem - 1996
Eerste online casino’s met RNG-roulette.
Live roulette en RNG-roulette - 2003–06
Live roulette met croupier gestreamd vanuit studio’s; Riga en Malta worden knooppunten.
Hoe live roulette werkt - 2004
Ritz-team wint £1,3 mln door het balletje te voorspellen; de gemelde laser wordt nooit gevonden; geen aanklacht.
Advantage play bij roulette - 2005
Britse Gambling Act: uitgebreide vergunningverlening voor gokken op afstand.
Roulette in het Verenigd Koninkrijk - 2012
Small en Tse publiceren de natuurkunde van roulettevoorspelling.
Fysica van het roulettewiel - 2013
New Jersey lanceert gereguleerde online casino’s.
Roulette in de Verenigde Staten - 2016
Roulette met drievoudige zero aan de Las Vegas Strip.
Roulette met drievoudige zero - 2018
Federaal Amerikaans verbod op sportweddenschappen vernietigd; staten maken eigen wetten.
- 2021
Duitsland en Nederland geven vergunningen voor online casinospellen.
Roulette in Europa - 2026
Deze site: elke datum hierboven, met de rekenkunde.
De ene regel die ertoe doet
In tweeënhalve eeuw veranderden de kansen van roulette één keer in het voordeel van de speler (1843, één zero weggehaald) en twee keer in zijn nadeel (de adelaar in de jaren 1800, de drievoudige zero in 2016). Al het andere, de systemen, de computers, de studio’s, de lichten, liet de rekenkunde waar Lablée haar vond: 36/n − 1 tegen een wiel met één vak meer dan dat.
Vragen
Die van Pascal. De wielexperimenten zijn echt; de link met roulette is traditioneel.
In de 19e eeuw; de Europese volgorde die nu wordt gebruikt was standaard in de tijd van Monte Carlo.
Waarschijnlijk een regelgevende. Het wiel is af.
Komische noot
Tweeënhalve eeuw, één verbetering, twee verslechteringen, veel verhalen.
Bronnen
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.”
- Chellel, K. “The Gambler Who Beat Roulette.”
- Shelley, R. Roulette Wheel Study.